Özetle; asıl işveren ile alt işveren arasında yapılan sözleşme, işçinin kanundan doğan haklarını ortadan kaldırmaz. Asıl işveren ile alt işveren, kanunda öngörülen işçilik hakları bakımından işçiye karşı birlikte (müteselsilen) sorumludur.
İşçi; ücret, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ile şartları oluştuğunda kıdem ve diğer işçilik alacaklarını, sorumluluk kapsamına göre asıl işverenden ve alt işverenden talep edebilir; her ikisine karşı birlikte dava açabilir.
Asıl işveren ile alt işverenin kendi aralarında “kıdem tazminatını alt işveren öder”, “işçilik alacaklarından asıl işveren sorumlu değildir” veya “bu işçinin hakları diğer firmaya aittir” şeklinde sözleşme yapması, işçinin kanundan doğan haklarını ortadan kaldırmaz. Bu tür hükümler şirketlerin kendi aralarındaki iç ilişkiyi ilgilendirir; işçiye karşı kanundan doğan müteselsil sorumluluğu bertaraf etmez.
Bu nedenle asıl işveren de “Sen benim işçim değilsin, alacağını taşeron firmadan iste” diyerek kanundan doğan sorumluluğundan kurtulamaz. Alt işveren de kendi sorumluluğu kapsamındaki işçilik haklarını diğer firmaya yönlendirerek işçinin talebini ortadan kaldıramaz.
Müteselsil sorumluluğun anlamı şudur: İşçi, kanunen ortak sorumluluk kapsamında bulunan işçilik alacaklarını asıl işveren ve alt işverenden birlikte talep edebilir. İşverenlerin kendi aralarındaki sözleşmeyle sorumluluğu birbirlerine yüklemeleri, işçinin alacak hakkını sınırlamaz.
Bu nedenle asıl işveren, alt işverenin işçilik yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini de denetlemeli; yapılan sözleşmelerde işçilik alacaklarının güvence altına alınması için gerekli teminat, denetim ve cezai şart hükümlerine yer vermelidir.
Sonuç olarak; asıl işveren ve alt işveren arasındaki sözleşme işçinin kanuni haklarını ortadan kaldırmaz. Kanunun öngördüğü kapsamda her iki işveren işçiye karşı müteselsilen sorumludur.
İŞ KANUNU MADDE 2. - Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir. İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddî olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir.
İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve meslekî eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır.
İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür.
İşveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimselere işveren vekili denir. İşveren vekilinin bu sıfatla işçilere karşı işlem ve yükümlülüklerinden doğrudan işveren sorumludur.
Bu Kanunda işveren için öngörülen her çeşit sorumluluk ve zorunluluklar işveren vekilleri hakkında da uygulanır. İşveren vekilliği sıfatı, işçilere tanınan hak ve yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.
Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.
Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez.
Yasal hakalrınız için bize ulaşa bilrsiniz 0850 380 00 04 - Özel 0554 444 O4 04 Çalışam saatlerimiz hafata içi 09 ile 18- 00
