Özel Güvenlik Kimlik Kartı Yenilenmezse Kıdem Tazminatı var
Özel güvenlik kimlik kartı süresi bitince iş sözleşmesi zorunlu olarak sona eren görevli kıdem tazminatına hak kazanır. Kartın yenilenmemesi, çalışma iznini ortadan kaldırdığı için işveren sözleşmeyi feshetmek zorunda kalır,ancak bu fesih işçinin kusurlu davranışı sayılmadığından işçiye kıdem tazminatı ödenir.
ÖZEL GÜVENLİK KİMLİK KARTI YENİLEME TAZMİMAT HAKLARI VAR
Özel güvenlik kimlik kartı yenilemesinde özel güvenlik firmaları veya şirketler, güvenlik görevlilerine ücretli izin vermek zorundadır.
Özel güvenlik görevlilerine yıllık izin kullandırma hakları yoktur.
Özel güvenlik görevlilerini ücretsiz izne çıkarma hakları yoktur.
Kimlik kartı ve kurs ücretini firma ödemek zorundadır.
Bu ücretler, özel güvenlik görevlisinin maaşından kesilemez. Firma kurs için fatura alıp gider olarak gösterdikten sonra bu gideri personelin maaşından kesemez.Bu uygulama vergi kanununa da aykırıdır.
KİMLİK YENİLEMEYEN ÖZEL GÜVENLİK GÖREVLİSİNİN KIDEM TAZMİNATI HAKKI
Güvenlik görevlisi kimliğini yenilemediği zaman işveren kıdem tazminatını ödemek zorundadır. İşveren ödemezse özel güvenlik işçisi dava açarak kıdem tazminatını alabilir.
Ancak özel güvenlik işçisinin dikkat etmesi gereken bir konu vardır. İşveren kimlik kartı yenileme konusunda ihtarname gönderdiğinde, işçi bizim hazırladığımız örnek dilekçeyi mutlaka ihtara cevap olarak işverene göndermelidir.Özel güvenlik işçisi bu sorumluluğu yerine getirmelidir.
İMZALANMASI İSTENEN İZİN EVRAKLARINA DİKKAT
Özel güvenlik görevlilerinin dikkat etmesi gereken bir konu daha vardır.İşveren ücretsiz izin çıkarmak için ya da "yıllık izne çıkarıyorum" diyerek bir evrak imzalatmak isterse, görevli bu evrakları kesinlikle imzalamamalıdır.
Evrak imzalanmadığında işveren şöyle diyebilir: "Kardeşim, git kimliğini yenile.Ben sana ücretli izin veriyorum" ya da "ücretsiz izin veriyorum.Sen gidebilirsin,imzan olmasa da gidersin, tamam mı?" Görevli kursa gidebilir. Ancak bu durumda ÖGG evrakı imzalamadığı için ücretsiz iznin veya yıllık iznin hukuken geçerliliği yoktur.
ÜCRETSİZ İZİN DAYATMASI VE İHBAR, KIDEM TAZMİNATI
İşveren "seni ücretsiz izne çıkarıyorum" dediği an itibarıyla, tek taraflı ve yanlı olarak işçiyi ücretsiz izne çıkarma hakkı olmadığı için bu durum işçinin işten çıkarılması anlamına gelir. Bu durumda özel güvenlik görevlisi ihtarname çekerek kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanır.İşverenin kendi hukuki sorumluluklarını yerine getirmeyip bunu özel güvenlik emekçilerine yüklemesi doğru bir anlayış değildir, hukuka da aykırıdır.
Özel güvenlik işçisi çalışmış ve bir kıdemi birikmiştir.
İşverenin bu kıdemi, emeğinin karşılığı olarak, yasal olarak son aldığı brüt maaşı,yol ücreti, primi, ikramiyesi ve sabit fazla mesaisini de dahil ederek ödemesi, hakkaniyet ve insanlık açısından hukuki olarak en doğru olandır.
Ayrıca özel güvenlik firmaları ihaleyi aldıklarında, işçilerin kıdem tazminatı karşılığını ihale bedeli içinde alıyorlar. Karşılığını aldıkları bu kıdemi işçilere vermeyip yasaları eğip bükerek, kelime oyunlarına ve hileli yollara başvurarak ödemekten kaçınmaları doğru bir anlayış olmadığı gibi etik de değildir.Özel güvenlik görevlilerinin 5 yılda bir yenilemek zorunda olduğu kimlik kartı süreçlerinde, işverenlerin sorumlulukları ve işçileri tazminatsız işten çıkarma amacıyla başvurduğu yöntemler hukuka aykırıdır.
Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) kararları,Emniyet Genel Müdürlüğü yönetmelikleri ve İş Kanunu çerçevesinde konunun hukuki boyutu ve işçinin izlemesi gereken yol haritası şu şekildedir:
1. İşverenin Yasal Sorumlulukları ve "Hatırlatma" Yanılgısı
İşverenin,özel güvenlik görevlisine sürekli olarak"Kimliğini yenile"şeklinde ihtarname göndermesi veya hatırlatma yapması, işvereni kanuni yükümlülüklerinden kurtarmaz. İşverenin bu süreçte yerine getirmesi gereken temel sorumluluklar şunlardır:
Ücretli İzin Hakkı (EGM Yönetmeliği) İlgili Emniyet Genel Müdürlüğü yönetmelikleri gereğince, personelin yenileme eğitimine ve sınavına katılması için işverenin ücretli izin vermesi zorunludur. İşçi, bu sürede yıllık iznini harcamaya zorlanamaz veya ücretsiz izneve yılık izen çıkarılamaz. Böyle bir hakkı yoktur
Özel Güvenlik Kimlik Kartı Geçerlilik Süresi ve Yenileme Zorunluluğu ögg zorunda değildir
Eğitim, Kurs ve Kart Ücretleri: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında, işveren çalıştırdığı personelin mesleki eğitimiyle ilgili masrafları karşılamakla yükümlüdür. Kimlik yenileme kurs ücreti, harçlar ve kart bedeli işverenin sorumluluğundadır. Bu ücretlerin işçiye yükletilmesi hukuka aykırıdır.
ÇALIŞANLARIN EĞİTİMİ
İSG KANUNU MADDE 17 (1) İşveren, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini almasını sağlar. Bu eğitim özellikle; işe başlamadan önce, çalışma yeri veya iş değişikliğinde, iş ekipmanının değişmesi hâlinde veya yeni teknoloji uygulanması hâlinde verilir. Eğitimler, değişen ve ortaya çıkan yeni risklere uygun olarak yenilenir, gerektiğinde ve düzenli aralıklarla tekrarlanır.
(2) Çalışan temsilcileri özel olarak eğitilir.
(3) Mesleki eğitim alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde, yapacağı işle ilgili mesleki eğitim aldığını belgeleyemeyenler çalıştırılamaz.
(4) İş kazası geçiren veya meslek hastalığına yakalanan çalışana işe başlamadan önce, söz konusu kazanın veya meslek hastalığının sebepleri, korunma yolları ve güvenli çalışma yöntemleri ile ilgili ilave eğitim verilir. Ayrıca, herhangi bir sebeple altı aydan fazla süreyle işten uzak kalanlara, tekrar işe başlatılmadan önce bilgi yenileme eğitimi verilir.
(5) Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde; yapılacak işlerde karşılaşılacak sağlık ve güvenlik riskleri ile ilgili yeterli bilgi ve talimatları içeren eğitimin alındığına dair belge olmaksızın, başka işyerlerinden çalışmak üzere gelen çalışanlar işe başlatılamaz.
(6) Geçici iş ilişkisi kurulan işveren,iş sağlığı ve güvenliği risklerine karşı çalışana gerekli eğitimin verilmesini sağlar.
(7) Bu madde kapsamında verilecek eğitimin maliyeti çalışanlara yansıtılamaz.Eğitimlerde geçen süre çalışma süresinden sayılır.Eğitim sürelerinin haftalık çalışma süresinin üzerinde olması hâlinde, bu süreler fazla sürelerle çalışma veya fazla çalışma olarak değerlendirilir.
Yargı Kararları Işığında "Zorlayıcı Sebep" ve Kıdem Tazminatı
İşverenin yukarıdaki sorumluluklarını yerine getirmemesi durumunda, kimlik süresi biten işçinin başka bir departmanda (örneğin danışma, idari işler vb.) değerlendirilmeksizin doğrudan işten çıkarılması "zorlayıcı sebep" kapsamında değerlendirilir.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 25.11.2020 tarih, 2016/35184 E., 2020/16902 K. sayılı kararı. Yargıtay 9. HD, E. 2016/33016, K. 2020/16859, T. 25.11.2020 Yargıtay 9. HD, E. 2016/35636, K. 2021/3450, T. 002.2021
Kıdem Tazminatı Hakkı:Yargıtay ve Bölge İstinaf mahkemelerinin istikrar kazanmış kararlarına göre; işverenin eğitim izni ve masraflarını karşılamayarak süreci tıkaması ve işçiyi iş akdinin feshiyle baş başa bırakması durumunda, işçinin kıdem tazminatı hakkı tamdır.
İşçinin Kusuru Yoktur: Kanuni prosedürlerin yerine getirilmesinde işverenin yükümlülüklerini ihmal etmesi, işçiye kusur olarak atfedilemez.
İşverenden İhtarname Alan Özel Güvenlik Görevlisi Ne Yapmalıdır?
İşverenin haksız ihtarnamesine karşı işçinin hukuki bir savunma (delil) oluşturması hayati önem taşır. Bu durumda izlenmesi gereken adımlar
Yazılı Cevap Verilmesi: Bildirim Yöntemleri: Bu dilekçe işverene KEP (Kayıtlı Elektronik Posta), Noter aracılığıyla veya Taahhütlü posta ile gönderilerek resmi kayıt altına alınmalıdır.
Savunmanın Kapsamı: Dilekçede; kanuni yenileme sürecinde işverenin vermesi gereken ücretli izin, eğitim masrafları ve kart bedeli gibi yükümlülüklerini hatırlatmalı, bu sorumlulukların işveren tarafından yerine getirilmediği açıkça belirtilmelidir.
ÖRNEK SAVUNMA DİLEKÇESİ METNİ
Aşağıdaki metni kopyalayarak işvereninize iletmek üzere kullanabilirsiniz:
………………..GÜVENLİK HİZMETLERİ .AŞ
İlgide Kayıtlı İhtarnameye Cevabım ve Taleplerimdir:
Şirketiniz tarafından tarafıma gönderilen ............. tarihli ihtarname hukuki dayanaktan yoksun olup, sorumlulukları tamamen işçiye yıkma çabasından ibarettir.
Özel güvenlik kimlik kartının yenilenmesi süreci ve kanuni mevzuat açıkça ortadadır. Emniyet Genel Müdürlüğü yönetmelikleri ve İş Sağlığı ve Güvenliği hükümleri gereğince;
Kurs ve yenileme eğitimi süresince tarafıma ücretli izin verilmesi,
Kanunen zorunlu olan eğitim ücreti, harç ve kart bedellerinin işverenliğinizce karşılanması gerekmektedir.
İşveren olarak üzerinize düşen yasal yükümlülükleri (izin ve masraf karşılaması) yerine getirmeden tarafıma kusur atfedilmesi ve bu durumun iş akdinin feshi için gerekçe gösterilmesi kabul edilemez. Yasal sorumluluklarımın eksiksiz yerine getirilmesini, gerekli izin ve masraf hususunda tarafıma yazılı bilgilendirme yapılmasını talep eder, aksi halde doğacak tüm yasal haklarımı saklı tuttuğumu bildiririm.
Abdurrahman KONYAR
581 Güvenlik Koruma-iş sendikası
Cep 0552 444 04 04 Telefon 0850 380 00 04