ÇALIŞANLARA VERİLMESİ GEREKEN EĞİTİMLER
Çalışanlar buna itiraz ettiğinde ise gelmek zorundasınız, gelmezseniz işten atarım, başka projeye gönderirim, tutanak tutarım gibi tehditler; hukuk dışı sözler söylemektedirler. Aslında bu sözü söyleyen zat-ı şahıslara iyi cevap veren çalışanların olduğunu biliyoruz.
Zorunlu eğitime katılmamak fesih sebebi midir?
Evet, işyerinin zorunlu tuttuğu bir eğitime katılması beklenen bir işçi bu eğitime katılmazsa, işverenin haklı fesih yapma hakkı doğacaktır. Ancak bunun için bazı şartların oluşması gerekir:
Eğitim mesai saatleri içinde olmalıdır.
Mesai saatleri dışındaysa bile işçiye bunun için ücret ödeniyor olmalıdır.
İşçinin katılmamak için geçerli bir mazereti olmamalıdır.
Eğitimin doğrudan işçiyle ilgili/bağlantılı olması gerekir.
HUKUKİ AÇIDAN BAKILDIĞINDA İSE EĞİTİM NASIL OLUR?
6331 sayılı kanun 17. Maddesi gereğince işveren verdiği eğitimleri mesai saatleri içerisinde vermesi gerekir. Mesaileri saatleri dışında ise işçiye fazla mesai, yol ücreti ödenmesi gerekir. Öte yandan vardiyalı çalışanların izinli olduğu günde eğitime çağırılması doğru olmadığı yasaya aykırıdır. Yasa kurucusu çalışana haftalık izin hakkı tanımıştır. Vardiyalı çalışanlar ise bir sonraki vardiyaya gelecekleri için yeteri kadar dinlenmesi gerekmektedir. Çünkü yorgun olduğu halde işe geldiği zaman işçi çalışma koşulları ağırlaştığı için hata yapması kaçınılmazdır.
PEKİ İŞÇİYE TUTANAK TUTULDUĞUNDA NE YAPILMASI GEREKİR?
Yukarıda da bahsettiğimiz gibi savunmanıza, ben haftalık izindeyim veyahut ta gece vardiyasına geleceğim dolayısı ile dinlenmem gerekir yasa gereği eğitimlerin mesai saatleri içerisinde olması lazım. Mesai saatleri içerisinde olan eğitime katılmaktan mutluluk duyarım. Ancak vardiyaya geleceğim için eğitime katıldığım zaman yorgun düşmekte ve uykusuzluğum olmaktadır. Hata yapma durumunda tazminatsız işten çıkartılırım bu sebepten dolayı eğitime katılmadım, öncelik olarak sizleri yasalara uygun davranmaya davet ediyorum. Biz çalışanlara da empati kurarak saygı göstermenizi beklemekteyiz. Çalışma hususları konusunda taleplerimiz dikkate alınarak eğitim ve seminerler düzenlenmesinin uygun olacağını bilginize arz ederim. Yazabilirsiniz.
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU Çalışanların eğitimi
MADDE 17
(1) İşveren, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini almasını sağlar. Bu eğitim özellikle; işe başlamadan önce, çalışma yeri veya iş değişikliğinde, iş ekipmanının değişmesi hâlinde veya yeni teknoloji uygulanması hâlinde verilir. Eğitimler, değişen ve ortaya çıkan yeni risklere uygun olarak yenilenir, gerektiğinde ve düzenli aralıklarla tekrarlanır.
(2) Çalışan temsilcileri özel olarak eğitilir.
(3) Mesleki eğitim alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde, yapacağı işle ilgili mesleki eğitim aldığını belgeleyemeyenler çalıştırılamaz.
(4) İş kazası geçiren veya meslek hastalığına yakalanan çalışana işe başlamadan önce, söz konusu kazanın veya meslek hastalığının sebepleri, korunma yolları ve güvenli çalışma yöntemleri ile ilgili ilave eğitim verilir. Ayrıca, herhangi bir sebeple altı aydan fazla süreyle işten uzak kalanlara, tekrar işe başlatılmadan önce bilgi yenileme eğitimi verilir.
(1) 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “işyerlerinde” ibaresi “işlerde” şeklinde değiştirilmiştir. (2) 18/6/2017 tarihli ve 7033 sayılı Kanunun 85 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “10’dan az” ibaresi “50’den az” şeklinde değiştirilmiştir. 11656
(5) Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde; yapılacak işlerde karşılaşılacak sağlık ve güvenlik riskleri ile ilgili yeterli bilgi ve talimatları içeren eğitimin alındığına dair belge olmaksızın, başka işyerlerinden çalışmak üzere gelen çalışanlar işe başlatılamaz.
(6) Geçici iş ilişkisi kurulan işveren, iş sağlığı ve güvenliği risklerine karşı çalışana gerekli eğitimin verilmesini sağlar.
(7) BU MADDE KAPSAMINDA VERİLECEK EĞİTİMİN MALİYETİ ÇALIŞANLARA YANSITILAMAZ. EĞİTİMLERDE GEÇEN SÜRE ÇALIŞMA SÜRESİNDEN SAYILIR. Eğitim sürelerinin haftalık çalışma süresinin üzerinde olması hâlinde, bu süreler fazla sürelerle çalışma veya fazla çalışma olarak değerlendirilir
Abdurrahman KONYAR
ÇALIŞANLARA VERİLMESİ GEREKEN EĞİTİMLER
Bazı işyerlerinde çalışanlar, izin gününde veya vardiya dışında düzenlenen eğitime itiraz ettiklerinde “Gelmek zorundasınız”, “Gelmezseniz sizi işten çıkarırım”, “Başka projeye gönderirim” ya da “Tutanak tutarım” gibi sözlerle karşılaşıyor. Böyle bir durumda çalışan, eğitim saatini ve vardiya düzenini belirterek itirazını yazılı olarak bildirebilir ve eğitimin çalışma programına uygun bir zamanda düzenlenmesini isteyebilir.
ZORUNLU EĞİTİME KATILMAMAK FESİH SEBEBİ MİDİR?
Çalışan, mevzuata uygun olarak düzenlenen iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine katılmakla yükümlüdür. Eğitime katılmamanın feshe gerekçe olup olamayacağı değerlendirilirken eğitimin işle bağlantısı, çağrının çalışana ne zaman ve nasıl bildirildiği, eğitim saatlerinin çalışma ve dinlenme düzenine uygunluğu ve çalışanın geçerli bir mazeretinin bulunup bulunmadığı dikkate alınır.
Bir eğitime katılmamak tek başına otomatik olarak haklı fesih sebebi oluşturmaz. İşveren, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II-h maddesine dayanıyorsa işçinin yapmakla yükümlü olduğu görevi, kendisine hatırlatıldığı hâlde yerine getirmemekte ısrar etmesi gerekir. Tutanak, olayın kayda geçirilmesidir. İşçinin mazereti ve eğitimin düzenlenme biçimi de değerlendirilmelidir.
HUKUKİ AÇIDAN EĞİTİM NASIL DÜZENLENMELİDİR?
İş sağlığı ve güvenliği eğitimleri, çalışanın vardiyası ve dinlenme süreleri gözetilerek mümkün olduğunca normal mesai saatleri içinde planlanmalıdır. 6331 sayılı Kanun’un 17. maddesine göre eğitimde geçen süre çalışma süresinden sayılır. Eğitim nedeniyle haftalık çalışma süresi aşılıyorsa, aşan süre koşullarına göre fazla sürelerle çalışma veya fazla çalışma olarak değerlendirilir ve karşılığı ödenir. Eğitim maliyeti çalışana yüklenemez. Yol ücreti konusunda ise iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi ve işyeri uygulaması dikkate alınır.
İşçiye yedi günlük zaman dilimi içinde kesintisiz en az 24 saat hafta tatili verilmelidir. Zorunlu eğitim planlanırken bu dinlenme süresi korunmalıdır. Vardiya değişiminde de işçi, kesintisiz en az 11 saat dinlendirilmeden çalıştırılamaz. Özellikle gece vardiyasından önce veya sonra düzenlenen eğitimlerde, eğitimde geçen sürenin de çalışma süresi olduğu dikkate alınmalıdır.
İŞÇİ HAKKINDA TUTANAK TUTULDUĞUNDA NE YAPILMALIDIR?
Savunma istenirse eğitimin tarihini ve saatini, çağrının ne zaman bildirildiğini, vardiya saatlerinizi ve katılamama nedeninizi açıkça yazın. Vardiya çizelgesi, eğitim duyurusu, yazışma veya mazeretinizi gösteren bir belge varsa savunmanıza ekleyin. Aşağıdaki örneği kendi durumunuza göre doldurup bir nüshasını saklayabilirsiniz.
EĞİTİME KATILAMAMA NEDENİYLE ÖRNEK SAVUNMA DİLEKÇESİ
[ŞİRKET UNVANI] YETKİLİLİĞİNE
Konu — [Tarih] günü düzenlenen eğitime ilişkin yazılı savunmam
[Tarih] günü saat [saat] için planlanan eğitime katılmadığım gerekçesiyle yazılı savunmam istenmiştir. Eğitim, vardiya çizelgeme göre [hafta tatilime denk gelmiştir / saat …’de başlayacak gece vardiyamdan önceki dinlenme süresine denk gelmiştir]. Bu nedenle eğitime katılamadım. [Varsa mazeretinizi ve bu durumu kime, ne zaman bildirdiğinizi yazın.]
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 17. maddesi uyarınca eğitimde geçen süre çalışma süresinden sayılmaktadır. Vardiya ve dinlenme sürelerime uygun olarak planlanacak eğitime katılmaya hazırım.
Vardiya çizelgem ve varsa sunduğum diğer belgeler dikkate alınarak hakkımdaki tutanağın değerlendirilmesini, disiplin işlemi uygulanmamasını ve eğitime katılabilmem için çalışma programıma uygun yeni bir tarih belirlenmesini arz ederim.
Ad Soyad
Görev / Proje
Tarih ve İmza
Ekler — [Varsa vardiya çizelgesi, eğitim duyurusu ve ilgili yazışmalar]
6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU’NUN 17. MADDESİ NE DİYOR?
İşveren, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimi almasını sağlar. Eğitim özellikle işe başlamadan önce, iş veya işyeri değiştiğinde, kullanılan ekipman değiştiğinde ya da yeni teknoloji uygulanmaya başlandığında verilir. Riskler değiştikçe eğitimler güncellenir ve düzenli aralıklarla tekrarlanır. Çalışan temsilcilerine ayrıca eğitim verilir. Mesleki eğitim zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde, yapacağı işle ilgili eğitim aldığını belgeleyemeyenler çalıştırılamaz.
İş kazası geçiren veya meslek hastalığına yakalanan çalışana işe dönmeden önce ilave eğitim verilir. Herhangi bir nedenle altı aydan fazla işten uzak kalanlara işe dönüşten önce bilgi yenileme eğitimi verilir. Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerine başka işyerlerinden gelen çalışanlar, karşılaşacakları risklerle ilgili gerekli eğitimi belgeleyene kadar işe başlatılamaz. Geçici iş ilişkisinde de geçici iş ilişkisi kurulan işveren gerekli eğitimin verilmesini sağlar.
Abdurrahman KONYAR
İş Kanunu İşçi Hakları
SOSYAL MEDYADA BİZİ TAKİP EDİNİZ
Bu yazıyı kaynak göstererek kullanabilirsiniz.